ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
690
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » افتدش مثلا بدين رهذ « 1 » از هلاك و كر هيج تغافل كند زفانش « 2 » سياه شوذ و اعراض تب محرقه بديذ آيذ ، و آنكه علاج تب محرقه بايذ كردن و من آن اعراض و آن « 3 » معالجت ياذ كنم بباب حمى المحرقه ، وز بس « 4 » خون بركرفتن شراب ريواج خورذ و ترشه ترنج و شراب غوره و نار ترش و سكنكبين ساده و سركا ، و « 5 » ميل كند بتدبير باريك « 5 » و غذا بسيار نخورذ وز « 6 » يخ آب حذر نكند مكر « 7 » بمعده يا بجكر « 8 » آماس بوذ و بجاى يخاب او « 9 » سكنكبين ساده خورذ « 10 » بنج ستير خوب آيذ ، و قرص كافورى خورذ هر بامداذى با سكنكبين ساذه شكرى كه بترشى ميل دارذ ، و كر « 11 » شكم سخت بوذ به آب خرما هندو و الو و ترنكبين شكم آرذ و بحقنهاء نرم و كر « 11 » نار ترش و نار شيرين بكيرذ و با ميانه كه شحم او بوذ بكوبذ و آب « 12 » بكشد و با او « 12 » شكر يار كند و بخورذ سخت صواب آيذ و برين تدبيرها مواظبت كند و بباشذ و كاهلى و « 13 » خواركارى نكند جه اين تب بقاوسوس باز كردذ جنانك ياذ كردم . و كفتم كه از همه « 14 » صعبتر آن بوذ كه ورا متزيّدة الاخذ خوانند ، و اين آن بوذ كى « 15 » اندرو بهر بوسيده « 15 » ( f . 550 ) بيش از ان بوذ كتحلل همىبديرذ ، و نشان اين آن بوذ كى باعراض اين تب اعنى بىآرامى و سوزش و شتاب دايم بفزايذ تا آن وقت كه مردم هلاك شوذ يا بحران افتذ به خون از مقعد يا برعاف يا از حيض بيايد ، و اين نوع كى ورا متزيّدة الاخذ خوانند
--> ( 1 - 1 ) - ف : افتذ مثلا بذين رهذ ( 2 ) - ف : زبانش ( 4 - 3 ) - ف : علاج ياذ كنم بباب حمى محرقه و از پس ( 5 - 5 ) - م : ظ . و تدبير خويش كنذ ميل بذو كنذ ( 6 ) - ف : و از ( 7 ) - ب ه : كه ( 8 ) - ب ه : او ( 9 ) - ف : « او » ندارد ( 10 ) - ف : بخورذ ( 11 ) - ف : و اكر ( 12 - 12 ) - ف : او بكشذ و با ( 13 ) - ف : « كاهلى و » ندارد ( 14 ) - ب ه : ظ . نوع . . . م : كه از هر سه تب اين ( 15 - 15 ) - ف : اندر وى بهرهء پوسيذه